Toepassing natuurlijkekoudemiddelen in de praktijk

Complexiteit

De beginnend beroepsbeoefenaar werkt in wisselende situaties waarbij hij met verschillende systemen en type koudemiddelen te maken krijgt. Met name natuurlijke koudemiddelen kunnen bij bepaalde concentraties zeer giftig, brandbaar en/of explosief zijn. Hij moet door informeren, raadplegen van documentatie en in overleg met opdrachtgever en werkgever, zelfstandig waarnemen, meten, redeneren en inzet van kennis van koudesystemen en koudemiddelen de juiste conclusies trekken. De aard van de kennis is specialistisch, maar dan op een select aantal punten van de genoemde koudemiddelen. Om natuurlijke koudemiddelen veilig toe te kunnen passen moet de beginnende beroepsbeoefenaar de koudemiddelen kunnen herkennen, de eigenschappen en gevaren er van kennen en de aan de koudemiddelen verbonden veiligheidseisen toepassen. Het afbreukrisico is groot. Foutief handelen kan persoonlijk (zelfs dodelijk) letsel, milieuschade en financiële aansprakelijkheid tot gevolg hebben.

Verantwoordelijkheid en zelfstandigheid

De beginnend beroepsbeoefenaar draagt verantwoordelijkheid voor de resultaten van een afgebakend takenpakket. Hij is verantwoordelijk voor zijn eigen veiligheid, die van anderen en die van de omgeving bij het werken met natuurlijke koudemiddelen. Hij moet volgens voorschrift en in overleg met zijn leidinggevende op de werkplek het koudemiddel herkennen, de situatie opnemen en een taak risico analyse (TRA) invullen en uitvoeren. Voor zover het omgaan met een bepaald koudemiddel niet tot zijn routinewerk kan worden gerekend is het hiermee omgaan een gedeelde verantwoordelijkheid van hemzelf en zijn leidinggevende. Door de grote afbreukrisico's als gevolg van wisselende omstandigheden werkt hij altijd in overleg met en onder verantwoordelijkheid van zijn leidinggevende die de eindverantwoordelijkheid draagt.

Vakkennis en vaardigheden

De beginnend beroepsbeoefenaar:

• § heeft kennis van de belangrijkste eisen voor de brandveilige, arbeidsveilige en milieuveilige toepassing van ammoniak als
• koudemiddel volgens publicatiereeks gevaarlijke stoffen (PGS 13)
• § heeft kennis van de fysische eigenschappen van R-290 propaan, R-600a isobuthaan, R-717 ammoniak, R-744 kooldioxide en
• R-1270 propeen
• § heeft kennis van de indeling in veiligheidsgroepen (giftigheid volgens A of B en brandbaarheid volgens volgnummer 1, 2 of
• 3) van koudemiddelen
• § heeft kennis van de koudemiddelen R-290 propaan, R-600a isobuthaan, R-717 ammoniak, R-744 kooldioxide en R-1270
• propeen, weet in welke systeemuitvoeringen deze worden toegepast en weet welke bijzondere veiligheidsvoorzieningen
• per applicatie nodig zijn
• § heeft kennis van de maximale druk (pressure strength, PS) welke voorkomt in ieder systeemdeel
• § heeft kennis van de relevante voorschriften uit de "Richtlijn 97/23/EG " (PED) i.r.t. koudemiddelen
• § heeft kennis van de relevante voorschriften uit de ATEX-richtlijn
• § heeft kennis van de richtlijnen van de NPR EN 7600 (Toepassing van koolwaterstoffen als koudemiddel in koelsystemen en
• warmtepompen)
• § heeft kennis van de richtlijnen van de NPR EN 7601 (Toepassing van kooldioxide als koudemiddel in koelsystemen en
• warmtepompen)
• § heeft kennis van de richtlijnen van de NPR EN 7910-1
• § heeft kennis van de van toepassing zijne begrippen brandbaarheid en/of giftigheid, Lower explosive limit (LEL), Lower
• flammability limit (LFL), Acute Toxicity Exposure Limit (ATEL) en Oxygen Deprivation Limit (ODL)
• § heeft kennis van de veiligheids- en milieu-eisen uit de NEN-EN 378 m.b.t. installatie, bediening, onderhoud, reparatie en
• afvoer van koelsystemen en -apparatuur
• § heeft kennis van per situatie de noodzaak van persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals geschikt type handschoen,
• gelaatmakers (met en zonder luchttoevoer) en vluchtmaskers
• § kan per situatie de noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen selecteren en toepassen
• § kan alle veiligheidsorganen en of schakelelementen op een juiste afstelling controleren en waar nodig corrigeren
• § kan bijzondere veiligheidsvoorzieningen per applicatie koudemiddelen (R-290 propaan, R-600a isobutaan, R-717 ammoniak,
• R-744 kooldioxide en R-1270 propeen) toepassen
• § kan controleren of de leidingen, componenten, appendages en regelapparatuur geschikt zijn
• § kan de praktische limieten opzoeken voor ruimten met brandbaar of giftige stoffen in relatie tot (LEL), (LFL), (ATEL) en
• (ODL)
• § kan de zone-indeling bepalen voor gebieden met gevaar voor gasontploffing
• § kan gevaarlijke stoffen detecteren en het zuurstofgehalte bepalen
• D1-K1: Past geldende veiligheidseisen toe bij natuurlijke koudemiddelen
• § kan het actieplan bij calamiteiten en emissies van R-290 propaan, R-600a isobuthaan, R-717 ammoniak, R-744 kooldioxide
• en R-1270 propeen lezen, interpreteren en correct uitvoeren
• § kan per situatie te gebruiken koudemiddel de noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen selecteren en toepassen

Werkprocessen (3)